Allah aşığı bir zat-ı muhterem Tapduk Emre

20:17:00

Tarihin tozlu sayfalarında saklı kalmış,bir çoğumuzun haberdar olmadığı öyle yüce gönüllü,Allah aşığı,mürekkep yalamadığı halde dünyalar kadar büyük ilme sahip güzel insanlar var ki...Maalesef ki ya adını duyup geçiyoruz veya hiç duymuyoruz bile.Bu sebepledir ki hayatı hakkında az da olsa bilgi sahibi olunca bahsetmek istedim sizlere Tapduk Emre'den...Ama burada yazanlar,onun hayatı hakkında denizde bir damla misalidir daha detaylı bilgi sahibi olmak için bolca okuyup araştıralım inşallah :) Ben naçizane hatırlara getirmek istedim bu yüce gönüllü insanı...

Tapduk Emre kimdir?
Taptuk Emre, mutasavvıf ve Bektaşi dervişi, Yunus Emre'nin mürşidi. Horasanlı olup Cengiz Han baskısı sıralarında Anadolu'ya gelmiştir. 1210 ile 1215 yılları arasında doğduğu sanılmaktadır. Hacı Bektaş-ı Veli'nin halefidir. Söylenceye göre Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre'yi yetiştirme işini Taptuk Emre'ye bırakır. Tarihçilerin "koyu (aşırı) Bâtınî" dediği Taptuklular,Taptuk Emre adlı Türkmen babasının çevresinde oluşan kitlelerde birleşiyorlardı. Taptuk Emre’den itibaren Anadolu’da bir “Taptuklular” topluluğunun varlığına rastlanır. Nallıhan Taptuk Emre dergâhına kırk yıl odun taşıyan derviş Yunus, taptukluların yetiştirdiği en büyük ozan olarak karşımıza çıkmaktadır.
Taptuk Emre'nin mezarı, Ankara ili, Nallıhan ilçesi, Emrem Sultan Köyü'nde bulunmaktadır. Bununla birlikte Karaman ilinin şehir merkezinde bulunan Yunus Emre Camisi'nin bahçesinde Yunus Emre'nin ve Taptuk Emre'nin mezarları vardır. Mezarların gerçek yeri belli olmamakla birlikte tarih araştırmacıları Karaman ve Eskişehir olasılığının yüksek olduğunu düşünmektedir.
İskender Pala'nın "Od" isimli romanında Tabduk Emre'den de bahsedilmektedir.

Adının anlamı
Tapduk sözcüğü, İslamiyet öncesi Türk topluluklarında da var olan bir isimdir. Tapduk, Türk ve Altay mitolojisinde yer alan söylencesel kahramandır. Tapdık (Taptık, Taptuk) da denir. Kötücül varlıkları temizlemek için gökten yere indiğine inanılan efsane kahramanıdır.Pek çok görüşe göre Yunus Emre’nin şeyhi olan Tapduk Emre’nin adının buradan geliyor olması muhtemeldir. Hatta bazı araştırmacılar tarafından, Tapduk Emre'nin tarihsel bir kişilik olmadığı, bu eski efsane kahramanının Yunus Emre'nin yaşam öyküsüne halk kültürü ve toplumsal bellek tarafından uyarlandığı öne sürülmektedir. Celal Beydili'ne göre Tapduk isminin anlamı "tesadüfen bulunmuş" (Azerice "tapmak" sözcüğü bulmak manasına gelir)demektir ve ilahi bir güç tarafından gönderilerek bulunan çocuk motifiyle bağlantılıdır. Emre sözcüğünün ise İmre kavramı ile bağlantılı olduğu kabul edilmektedir. Amramak/Emremek/İmremek aşık olmak demektir ve Emre kelimesi de aşık manası taşır.



Bunları da Beğenebilirsin

22 yorum

  1. Ramazanda trt 1 de izliyordum ama en son bölümde Yunus Emre'yi dergahtan kovdu çok üzüldüm, tabii kesin bildiği bişey vardır, kalp gözü açık ama Yunus Emre'nin o hali çok kötüydü. En yakın zamanda türbesine gitmek istiyorum, İnşallah. Allah razı olsun bu güzel paylaşımın için, öptüm seni

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bende şu an o diziyi internetten izlemekteyim çok etkilendim bilmediğimiz,eksik kaldığımız po kadar çok şey varmış ki dedim kendi kendime.Yorumunuz için çok teşekkür ediyorum Melek hanımcığım :) Mübarek zatın vardır bir bildiği mutlaka...

      Sil
  2. Çok var böyle bilmediğimiz zât...Sizin yazmanızla birlikte bir ismi öğrenmiş olduk...Kaleminize sağlık...

    YanıtlaSil
  3. Taptuk Emre'yi yaşım itibariyle biliyorum ama detaylı bilgi çok yararlı olacak.Paylaşımın çok güzel.Sağol Berika ..Ece ablan..

    YanıtlaSil
  4. O ne kadar büyük bir zat-ı muhteremdir ki ,Yunus Emre'ye şeyhlik yapmıştır.Yunus Emre onun dergahında nefsini terbiye etmek için 40 yıl çalışmıştır.Büyüklerimiz der ki! Dünya Erenlerin,evliyaların Şehitlerin yüzü suyu hürmetine dönmektedir.Şimdiler de kaldımı ki Böyle Allah dostu acaba?

    YanıtlaSil
  5. Taptuk Emreyi malsef şimdi senden öğrendim...Teşekkürler...

    YanıtlaSil
  6. çok teşekkürler Berika....Tapduk Emre'yi bize tanıttığın için.. Sevgiler..:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim ablacigim asıl ben tesekkur ederim vakit ayirip okudugunuz icin :)

      Sil
  7. Eğer ki Ankaradaysanız Gençlik Parkında zaman zaman oynayan Aşkın Pazarında isimli tiyatroyu bu konuda öneririm, çokça etkilenmiştim.. Kaleminize sağlık :)

    YanıtlaSil
  8. Eğer ki Ankaradaysanız Gençlik Parkında zaman zaman oynayan Aşkın Pazarında isimli tiyatroyu bu konuda öneririm, çokça etkilenmiştim.. Kaleminize sağlık :)

    YanıtlaSil
  9. Eğer ki Ankaradaysanız Gençlik Parkında zaman zaman oynayan Aşkın Pazarında isimli tiyatroyu bu konuda öneririm, çokça etkilenmiştim.. Kaleminize sağlık :)

    YanıtlaSil
  10. Ankara da değilim maalesef :( Ama gitme fırsatım olursa bu oyuna mutlaka gideceğim çok teşekkür ederim :)

    YanıtlaSil
  11. Yunus Emre'nin hocası olduğu için biliyorum Tapduk Emreyi. Trt deki filmi de denk gelirse izliyorum. Gerçekten güzel bir film. Sizin yazınızda çok bilgilendirici olmuş, kaleminize sağlık...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim vakit ayırıp okuduğunuz için.Sevgilerimi yolluyorum güzel kalın :)

      Sil
  12. Merhabalar, kaleminizle takip edbileceğim güncel blogları ararken tanıştım.Yazmayı ve dahi o uğraş içerisinde olmayı hayli seven biri olarak , yazılarınız takip edilesi .. bu yazınıza bir dip not eklemek niyetiyle ; Diziyi izleyenler için Tapduk Emre'nin beyazıdı bestami kıssası kısmını izlemelerini şiddetle öneririm .

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hoşgeldiniz,değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim,çok mutlu oldum...Söylediğiniz kıssayı bende hemen açıp izleyeceğim inşallah...Sevgiler,saygılar..

      Sil